Inleiding en beslispunten

Inleiding

Met de jaarstukken 2020 kijken we terug op een bewogen jaar. Een jaar dat wereldwijd met name in het teken stond van corona. Toen in het voorjaar van 2020 duidelijk werd dat ook Nederland gegrepen werd door het coronavirus, ging het land in een ‘intelligente lockdown’. De meeste van onze inwoners, bedrijven, verenigingen en instellingen merkten direct, of indirect de gevolgen van het coronavirus. Diverse winkels, scholen, sportverenigingen, musea, theaters, horeca, campings en hotels moesten dicht. Thuiswerken werd het uitgangspunt. En we wasten onze handen stuk. Een onzekere tijd waarbij opeens heel veel ‘normale’ dingen, niet meer normaal waren. De gezondheid van veel mensen en de gezondheidszorg stonden daarbij onder hoge druk.
Nu kijken we terug op het jaar 2020. Wij richtten ons als gemeente vanaf het voorjaar van 2020 ook voor een groot deel op het coronavirus en de gevolgen daarvan op onze inwoners, ondernemers, zorginstellingen, scholen, kinderopvang en vele organisaties. Met hulp van diverse landelijke en lokale maatregelen en geld van het Rijk en provincie zorgden we er zoveel mogelijk voor dat we hielpen waar dat nodig was. Het Rijk en de provincie Gelderland compenseerden ons financieel in 2020 voor de gevolgen van het coronavirus. Om een indruk te geven wat we deden nemen we een afzonderlijk hoofdstuk in deze jaarrekening op: ‘Corona effecten op jaarrekening en jaarverslag’.

Naast ‘corona’ voerden we ook diverse activiteiten uit ons collegeprogramma ‘Dichtbij, duurzaam, doen: Lochem Inspireert!’ in 2020 uit. Maar ook kansen buiten dit programma pakten we voortvarend op. Samen met en voor onze inwoners, ondernemers en diverse verenigingen. Hieronder geven wij een indruk van deze activiteiten.
We verbeterden onze dienstverlening en trainden jongeren om hun vaardigheden in te zetten op het terrein van sociale media voor vrijwilligersorganisaties en de gemeente. In 2020 is het besluit gevallen voor een nieuwe brandweerkazerne in Almen, die we in 2021 realiseren. We richtten het Graafschapterrein en de Prins Bernardweg in Lochem opnieuw in. En we realiseerden het eerste deel van de reconstructie van de Markeloseweg in Laren. We voerden diverse activiteiten uit van de Economische agenda en de visie Recreatie en Toerisme. We tekenden het Sportakkoord en stelden het Biodiversiteitsplan Lochem Natuurlijk op. We maakten de uitvoeringsagenda preventie ‘Dichtbij zijn en voorkomen’ en startten met drie pilots ontmoetingsinitiatieven in Barchem, Harfsen en Gorssel. We stelden de nieuwe nota lokaal gezondheidsbeleid en het Afval- en Grondstoffenplan 2021-2025 vast. Ten slotte werkten we de kernvisies Almen, Gorssel en Laren uit en herijkten we eind 2020 het regionale woningbouwprogramma. Kortom een jaar waar ondanks corona, we ook veel andere onderwerpen oppakten en waar mogelijk afrondden.

We realiseerden een voordelig saldo in 2020
Ons resultaat is € 5 miljoen voordeliger dan we begrootten. Dit komt met name door:

  • Algemene uitkering inclusief coronagelden                                  € 1 miljoen
  • Overheveling van restant budgetten van 2020 naar 2021 € 1,4 miljoen
  • Diverse overige voordelen binnen de programma’s                € 2,6 miljoen

Dit resultaat past binnen het landelijk beeld. Bij veel gemeenten zie je dat door de corona effecten er een positief resultaat overblijft.

In onderstaand overzicht geven we een overzicht van de belangrijkste afwijkingen die zorgen voor het positieve resultaat van € 7,6 miljoen.

Toelichting belangrijkste afwijkingen op de budgetten 2020

Bedragen x € 1.000

Opwaardering gronden grondexploitatie Diekink 2.568 voordeel
Algemene uitkering gemeentefonds 1.075 voordeel
Digitale agenda 274 voordeel
Leerlingenvervoer 240 voordeel
Inkomensregelingen/Buig en participatie 626 voordeel
WSW 329 voordeel
Re-integratie 213 voordeel
Wmo begeleiding (ZIN) 349 voordeel
Wmo continuïteitsbijdrage en meerkosten corona -/- 221 nadeel
Jeugdhulp (ZIN) 444 voordeel
Huishoudelijk afval 291 voordeel
Afvalstoffenheffing en vergoeding PMD 245 voordeel
Kapitaallasten 350 voordeel
Salarissen 394 voordeel
Mutaties reserves -/-2.181 nadeel
Overige voor- en nadelen 2.567 voordeel
Jaarrekeningresultaat 2020 7.563 voordeel

Opmerking:
De overhevelingen van de budgetten naar 2021 vindt afzonderlijk plaats. Dit is een raadsbesluit na vaststelling van het rekeningresultaat.

Resultaat 2020

Het voordelig saldo van de jaarrekening voegen wij toe aan de reserves
Het jaarrekeningresultaat 2020 komt uit op een voordeel van € 7.563.000. De voorschriften bepalen dat de bestemming van het saldo plaats vindt nadat de jaarrekening is vastgesteld. Het is gebruikelijk dat wij voorstellen het voordelige saldo toe te voegen aan de algemene reserve. In 2020 is een deel van het voordelige saldo ook ontstaan door corona en de afvalstoffenheffing. Wij stellen daarom voor om een bedrag van € 624.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve corona. Dit bestaat uit:
- Rijksbijdrage corona-crisis gemeentefonds september- en decembercirculaire 2020        € 678.000
- Het niet uitbetaalde bedrag aan (buiten) zwembaden voor compensatie
   maatschappelijke voorzieningen                                                                                                                           € 49.000
- minus de gemiste toeristenbelasting 2020                                                                                               -/- € 103.000
Daarnaast stellen we voor een bedrag van € 245.000 toe te voegen aan de reserve afvalstoffenheffing (meeropbrengst afvalstoffenheffing en vergoeding PMD 2020). De resultaatbestemming komt terug als afzonderlijk beslispunt.

Een aantal budgetten die niet zijn besteed in 2020 nemen we mee naar 2021
Dit betreft activiteiten die we oppakken of die doorlopen in 2021. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met personele capaciteitsproblemen of waar de uitvoering vertraging opliep vanwege afhankelijkheid van (besluitvorming van) derden.
De in 2021 beschikbaar te stellen budgetten bedragen in totaal € 1.420.000. Wij stellen voor € 1.420.000 te onttrekken aan de algemene reserve. De overheveling komt terug als afzonderlijk beslispunt.
In bijlage 1 geven wij een specificatie met toelichting van de over te hevelen budgetten.

- = nadeel, bedragen x € 1.000
Werkelijk Begroting Werkelijk Saldo
na wijziging
2019 2020 2020 2020
BATEN
0 - Bestuur en ondersteuning 956 485 610 125
1 - Veiligheid 274 20 73 53
2 - Verkeer, vervoer en waterstaat 448 564 494 -70
3 - Economie 1.587 5.650 4.841 -808
4 - Onderwijs 267 228 236 8
5 - Sport,Cultuur en Recreatie 745 750 769 20
6 - Sociaal domein 7.008 14.159 13.545 -614
7 - Volksgezondheid en Millieu 9.212 10.162 10.393 231
8 - Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 2.841 2.613 1.330 -1.283
Totaal baten programma’s 23.338 34.631 32.292 -2.339
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
Algemene uitkeringen 48.771 50.681 51.756 1.075
Lokale heffingen 12.825 7.687 7.745 58
Treasury 975 626 656 30
Overige baten en lasten -630 -337 -508 -171
Totaal algemene dekkingsmiddelen 61.941 58.657 59.648 992
TOTAAL BATEN 85.278 93.287 91.940 -1.347
LASTEN
0 - Bestuur en ondersteuning 2.590 2.791 2.176 615
1 - Veiligheid 2.783 2.889 2.833 56
2 - Verkeer, vervoer en waterstaat 5.296 5.371 4.502 869
3 - Economie 4.391 1.910 1.318 593
4 - Onderwijs 3.091 3.023 2.536 486
5 - Sport,Cultuur en Recreatie 6.770 7.093 6.781 312
6 - Sociaal domein 33.039 43.993 40.439 3.555
7 - Volksgezondheid en Millieu 10.462 12.145 11.375 770
8 - Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 3.416 4.460 3.129 1.331
Totaal lasten programma’s 71.837 83.675 75.088 8.586
Overhead 9.461 9.815 9.763 35
Heffing VPB -14 81 0 81
Onvoorzien 20 0 20
Begrotingssaldo 2.351 0 2.351
TOTAAL LASTEN 81.283 95.941 84.851 11.090
TOTAAL SALDO VAN BATEN EN LASTEN 3.995 -2.654 7.089 -9.743
Mutaties reserves 1.721 2.654 473 -2.181
GEREALISEERDE RESULTAAT 5.716 0 7.563 7.563

Beslispunten

De raad stelt de jaarstukken vast aan de hand van beslispunten
De vastgestelde jaarrekening met controle verklaring van de accountant leveren wij vóór 15 juli van het jaar volgend op het betreffende jaar bij de provincie aan. Daarmee voldoen wij aan één van de voorwaarden om onder het repressief toezicht te blijven vallen.

Het college stelt voor in te stemmen met:

Beslispunt 1 Het vaststellen van de gemeentelijke jaarstukken 2020, bestaande uit het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en de jaarrekening (balans, overzicht baten en lasten en overzicht specifieke uitkeringen).
Beslispunt 2 Het voordelig saldo van € 7.563.000 toevoegen aan
a.   De algemene reserve voor een bedrag van € 6.694.000;
b.   De reserve corona voor een bedrag van € 624.000;
c.   De reserve afvalstoffenheffing voor een bedrag van € 245.000 
Beslispunt 3 Het beschikbaar stellen van exploitatiebudgetten, die overgeheveld worden naar 2021, voor een bedrag van € 1.420.000 met als dekking de algemene reserve.
Beslispunt 4 Het afsluiten van kredieten waarvan de activiteiten zijn afgerond.
In bijlage 2 lichten wij de kredieten toe. De af te sluiten kredieten zijn in dit overzicht vet gedrukt.