Toelichting onvermijdelijke en wettelijke activiteiten

1. Uitvoering geven aan suïcidepreventie Lochem

Wat doen we al?

Vanaf 2024 hebben we een regionale aanpak ‘Samen Minder Suïcide’. Deze regionale samenwerking richt zich onder andere op bewustwording, het op tijd herkennen van signalen en het wegwijs maken naar passende hulp en ondersteuning. Dit doen we ook via lokale activiteiten. Er wordt samengewerkt met andere gemeenten, GGD Noord- en Oost Gelderland, GGNet, 113 etc.

Voorbeeldactiviteiten zijn: trainingen, workshops en webinars voor professionals en vrijwilligers, lotgenootgroepen voor nabestaanden en diverse activiteiten om het taboe rondom zelfdoding te doorbreken. De verschillende activiteiten werden tot nu toe met tijdelijke middelen gefinancierd.  

Wat gaan we extra doen?

1. Vanaf 1 januari 2026 zijn gemeenten op grond van de Wet integrale suïcidepreventie verplicht om suïcidepreventie structureel te organiseren en uit te voeren. Dat betekent dat de gemeente Lochem wettelijk verplicht is om actief suïcidepreventiebeleid te voeren en regie te nemen op ketensamenwerking tussen zorg, welzijn, onderwijs en andere partners
2. Deskundigheidsbevordering structureel te organiseren voor professionals en vrijwilligers
3. Ervaringsdeskundigheid inzetten bij uitvoering en ontwikkeling
4. Monitoren en bijsturen

Een groot deel van deze werkzaamheden is al opgestart en in uitvoering. De wet vraagt om een duurzame verankering van het reeds opgestarte beleid. De regionale samenwerking ‘Samen Minder Suïcide’ vormt hiervoor een belangrijke basis. De komende periode ligt de nadruk op het verstevigen en structureel borgen van deze aanpak.

Hoe betrekken we inwoners en organisaties?

Inwoners (ervaringsdeskundigen) en organisatie zijn zowel betrokken in het opstellen van de plannen als in de uitvoering van de activiteiten. Deze aanpak wordt voortgezet.

Wat kost het?

Structureel € 30.000 vanaf 2027.

2. Uitbreiding taken en middelen Omgevingsdienst Achterhoek

Wat doen we al?

De Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) voert voor de gemeente Lochem taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering op het gebied van milieuregelgeving. De ODA richt zich onder andere op de realisatie van doelen binnen de fysieke leefomgeving zoals deze door de partnergemeenten gezamenlijk zijn geformuleerd. Zorgen voor een goede naleving van wet- en regelgeving gerelateerd aan de fysieke leefomgeving hoort daarbij.

Wat gaan we (extra) doen?

Sinds de oprichting van de ODA is het takenpakket stap voor stap verder uitgebreid. Doordat de begroting vooral is geïndexeerd zijn deze taken nooit volledig financieel ondergebracht in de begroting. Voorbeelden van extra taken zijn:

1. Overgang provinciale bedrijven naar gemeentelijk bevoegd gezag
2. Strafrechtelijke milieuhandhaving
3. Taken rond gevaarlijke stoffen en Zeer Zorgwekkende stoffen (ZZS)
4. Energietaken
5. Ondermijningsaanpak
6. RO-advisering en toetsen van plannen
7. Uitbreiden van asbesttaken
8. Overname van provinciale bodemtaken
9. Watertaken uit Kaderrichtlijn Water (KRW)
10. Overname van gemeentelijke milieuadviestaken (o.a. bodem en geluid)
11. Toegenomen complexiteit door innovatie in bedrijven

Deze opgaven vragen in de komende jaren extra inzet, geld en tijd.

Verder moet de ODA voldoen aan de robuustheidscriteria die voorkomen uit het Interbestuurlijk Programma (IBP). Deze criteria waarborgen dat de ODA zijn taken duurzaam, kwalitatief en betrouwbaar kan uitvoeren. Het voldoen aan de robuustheidscriteria brengt financiële gevolgen met zich mee en vraagt de komende jaren een extra investering. Dit hangt samen met de beoogde fusie met Omgevingsdienst Veluwe.

Hoe betrekken we inwoners en organisaties?

Niet van toepassing.

Wat kost het?

Structureel vanaf 2027 € 495.000 oplopend naar € 778.000 in 2030. De bijdrage van de gemeente Lochem voor de jaren 2028 en verder is op basis van het aandeel 2027.

Hiervan dekken we structureel vanaf 2027 € 69.000 oplopend naar € 285.000 in 2030 vanuit de stelpost prijscompensatie.

3. Versterken privacy- en informatiebeveiliging

Wat doen we al?

Reguliere activiteiten, waarmee een basisniveau privacy- en informatiebeveiliging gerealiseerd is en in stand gehouden wordt.

Wat gaan we (extra) doen?

Gezien de toenemende complexiteit van processen en systemen, toenemende dreiging van buitenaf en gebruik van data is een structurele uitbreiding op formatie noodzakelijk. Uit een benchmark met vergelijkbare gemeenten komt naar voren dat Lochem over relatief weinig capaciteit beschikt op het gebied van informatiebeveiliging en privacy.

We zien een verscherping in de relevante wet- en regelgeving met de aangenomen Cyberbeveiligingswet (Cbw) in de Tweede Kamer (april 2026). Vooruitlopend op het van kracht worden van deze wet- en regelgeving vindt in kwartaal twee en kwartaal drie van 2026 een gap-analyse plaats op basis waarvan aanvullende maatregelen getroffen dienen te worden.

Hoe betrekken we inwoners en organisaties?

Niet van toepassing.

Wat kost het?

Structureel vanaf 2027 € 442.500 extra formatie.

Hiervan dekken we structureel € 80.000 vanuit de stelpost overhead.