Overig

Elk programma in de begroting kent uitgaven voor loonkosten en kapitaallasten. Hieronder leggen we uit wat er veranderd is in de begroting van 2027 vergeleken met die van 2026 voor het totaal van de loonkosten en kapitaallasten.

Toelichting kapitaallasten

De kapitaallasten in 2027 zijn € 1.383.000 hoger dan in 2026. Het verschil ontstaat door de geplande investeringen, waar vanaf 2027 kapitaallasten voor zijn opgenomen. Dit betreffen onder andere de nieuwbouw scholen in Laren (Branink/PWA/Bartimeus) € 216.000, de flexwoningen woonunits Smitskamp Gorssel €430.000, de herinrichting Walderpoort, Tramstraat Larenseweg Lochem € 100.000 en de aanpassing inrichting gemeentehuis € 74.000.

Toelichting loonkosten

De ontwikkeling van de loonkosten wordt voornamelijk veroorzaakt door wijzigingen in de personele bezetting. Daarbij vervalt een deel van de tijdelijke inzet die in 2026 beschikbaar was. Daarnaast zijn in de begroting middelen opgenomen voor de uitvoering van gemeentelijke opgaven en wettelijke taken. De gevolgen van toekomstige cao-ontwikkelingen worden opgevangen binnen de stelpost loon- en prijscompensatie.

Hieronder volgt het totaaloverzicht baten en lasten voor de komende jaren. In het overzicht staan ook de onttrekkingen en de toevoegingen aan de reserves. Het overzicht is op 'stand' Begroting 2027.

De provincie Gelderland is financieel toezichthouder. Het is van belang en wettelijk verplicht dat wij een structureel sluitende meerjarenbegroting hebben. De provincie ziet erop toe dat we een structureel sluitend begrotingssaldo hebben. 
Op basis van de wettelijke voorschriften moet minimaal de begroting voor het volgende jaar (2027) structureel en reëel in evenwicht zijn. De structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Met reëel evenwicht wordt bedoeld dat de geraamde baten en lasten volledig en realistisch zijn. Als 2027 niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moeten wij aannemelijk maken dat het evenwicht in de eerstvolgende jaren (uiterlijk 2030) tot stand komt.
 
Om te bepalen of we een structureel sluitende meerjarenbegroting hebben, is onderscheid tussen structureel en incidenteel van belang. In principe zijn alle gemeentelijke baten en lasten structureel. In de praktijk komen ook incidentele baten en lasten voor. Bij de bepaling van het structurele evenwicht betrekken wij het overzicht incidentele baten en lasten (zie bijlage 4). Door de incidentele baten en lasten uit het begrotingssaldo te halen, ontstaat het structureel begrotingssaldo. 

De belangrijkste reserve in relatie tot onze financiële positie is de Algemene Reserve. Naast de Algemene Reserve zijn er nog diverse bestemmingsreserves. Deze reserves kennen een specifiek bestedingsdoel. In bijlage 5 nemen we een meerjarig overzicht van alle reserves op. We geven daarbij aan welke geraamde incidentele (I) en structurele (S) toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves er zijn. Ook is te zien hoeveel geld er in de reserves zit.

Om eenmalige projecten te realiseren doen wij soms een beroep op de reserves. Ook worden eenmalige opbrengsten uit bijvoorbeeld de grondexploitaties toegevoegd aan de Reserve Grondexploitaties. Al deze onttrekkingen en toevoegingen vinden plaats na besluitvorming door de gemeenteraad. De Bestemmingsreserve Kapitaallasten heeft een wat afwijkend karakter. Deze reserve gebruiken wij voor de dekking van kapitaallasten. De kapitaallasten zijn de rente en afschrijving van investeringen. Tegenover de jaarlijkse last in de begroting van de rente en afschrijving staat een jaarlijkse toevoeging aan de begroting ten laste van de reserve kapitaallasten. De onttrekkingen aan de Bestemmingsreserve Kapitaallasten zijn daarmee structureel opgenomen in de begroting. Dit maakt dat de Bestemmingsreserve Kapitaallasten niet vrij besteedbaar is tenzij er voor de wegvallende structurele bijdrage uit de reserve alternatieve structurele opbrengsten zijn.

Naast bovenstaand inzicht in de cijfers van de begroting is ook het risicoprofiel belangrijk. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing lichten wij dit toe. In de paragraaf wordt ook de relatie gelegd met de Algemene Reserve.