7. Volksgezondheid en milieu
7.1 Volksgezondheid
Terug naar navigatie - 7. Volksgezondheid en milieu - 7.1 Volksgezondheid
Wat hebben we ervoor gedaan?
We voerden onze reguliere werkzaamheden uit.
7.2 Riolering
Terug naar navigatie - 7. Volksgezondheid en milieu - 7.2 Riolering
7.3 Afval
Terug naar navigatie - 7. Volksgezondheid en milieu - 7.3 Afval
7.4 Milieubeheer
Terug naar navigatie - 7. Volksgezondheid en milieu - 7.4 MilieubeheerWat willen we bereiken?
We onderschrijven de landelijke doelstelling klimaatneutraal in 2050. We zetten ons volledig in en gaan uit van draagvlak en samenwerking. We zien veel kansen in de samenwerking tussen de inwoners binnen de verschillende kernen. Zoals bij de BuurtEnergieStrategie. We bieden hierbij ondersteuning, faciliteren studies en stimuleren kennisoverdracht.
In de gebouwde omgeving staan we op de lange termijn voor de warmtetransitie op weg naar een aardgasvrije toekomst. Op de korte termijn betekent dit dat we inzetten op energiebesparing. Dit doen we als voorbereiding op de uiteindelijke warmtetransitie. Om inwoners en MKB beter van dienst te kunnen zijn, openden we het EnergieloketLochem. Inwoners en het MKB krijgen hier gratis advies over verduurzaming en de mogelijke subsidieregelingen.
Binnen onze gemeentegrenzen gaan we uit van duurzame opwek. Op termijn moet blijken of we zo voldoende energie opwekken. Of dat het importeren van duurzame energie nodig is om klimaatneutraliteit te bereiken.
Ook binnen het bedrijfsleven en de industrie spelen de vragen rondom energiebesparing, energiedelen, circulair materiaalgebruik, de warmtetransitie en het beperken van de uitstoot van broeikasgassen. Dit vraagt om meer samen te werken en innovatieve projecten.
Bij al deze initiatieven gaan we uit van het principe van de trias-energetica;
- Besparen
- Gebruik maken van zuinige apparatuur en innovatieve technieken
- Duurzame opwek
De gemeente is verantwoordelijk voor het opstellen van milieubeleid en de handhaving hiervan. De Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) verzorgt grotendeels de handhaving. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, kreeg de gemeente ook meer instrumenten om te sturen op gebiedsgericht milieubeleid. In het omgevingsplan passen we voor verschillende gebieden milieunormen gevarieerd toe. Dit doen we binnen een bepaalde bandbreedte. Denk aan geluid, geur, bodemkwaliteit. Het vaststellen van dit gebiedsgerichte kader is één van de nieuwe taken van de gemeente. Ook milieuhandhaving voor de grotere bedrijven kwam van de provincie over naar de gemeente.
Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:









Wat hebben we ervoor gedaan?
We voerden onze reguliere werkzaamheden uit.
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Terug naar navigatie - 7. Volksgezondheid en milieu - 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
In 2023 heeft de gemeenteraad een investeringskrediet van € 125.000 beschikbaar gesteld voor verbetermaatregelen op vijf gemeentelijke begraafplaatsen (Lochem, Barchem, Almen-Harfsen, Laren en Gorssel). De maatregelen zijn in 2025 uitgevoerd en bestonden vooral uit het verbeteren van paden, bodem en beplanting, met aandacht voor uitstraling, toegankelijkheid en biodiversiteit. De hoofdpaden zijn nu beter toegankelijk door halfverharding en de begraafplaatsen hebben een rustiger en verzorgder aanzicht gekregen. Inwoners hebben hier positief op gereageerd. Daarnaast dragen de maatregelen bij aan klimaatadaptatie en biodiversiteit, onder meer door waterdoorlatende paden, meer groen en aangepast maaibeheer. Enkele werkzaamheden in Barchem worden in 2026 afgerond. De jaarlijkse onderhoudskosten zijn door de verbeteringen met circa € 3.500 afgenomen
Beleidsnota's
Terug naar navigatie - 7. Volksgezondheid en milieu - Beleidsnota'sHet beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de beleidsnota’s:
Nationale en provinciale nota’s:
- Klimaatakkoord
- Gelders Energie Akkoord
- Nationaal isolatieprogramma 2022-2024
- Green Deals Ministerie I en M
- Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3)
- Uitvoeringsprogramma VANG-HHA 2021-2025
Nota's van de regio:
Nota’s van de gemeente:
- Nota Begraafplaatsen deel 1 (2011)
- Nota Begraafplaatsen deel 2 (2012)
- Toekomstvisie gemeentelijke begraafplaatsen Lochem (2022)
- Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld, aanpak huiselijk geweld 2020-2023 (2020)
- Uitvoeringsagenda Samen tegen huiselijk geweld, aanpak huiselijk geweld 2020-2023 (2020)
- Investeren in gezondheid - lokaal Gezondheidsbeleid (2020)
- Preventie en handhavingsplan alcoholmatiging (2021)
- “Dichtbij zijn en voorkomen” visie op preventie gemeente Lochem (2020)
- "Dichtbij zijn en voorkomen", Uitvoeringsagenda preventie (2020)
- Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (2021)
- Grondstoffenplan 2021-2025 (2021)
- Uitvoeringsprogramma Klimaat en Energie 2021-2023 (2021)
- Energieloket Lochem (2023)
- Regionaal energieloket (2021-2024)
- Monitoringsrapportage 2017 Klimaat en energie (2018)
- Beleidskader kleinschalig wind (2019 – aanpassing 2022)
- Klimaatadaptatieplan Lochem 2021-2025
- Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatieplan gemeente Lochem 2021-2025
- Omgevingsvisie 2040
Wat heeft het gekost?
Terug naar navigatie - 7. Volksgezondheid en milieu - Wat heeft het gekost?Taak-veld |
Omschrijving taakveld |
Werkelijk |
Begroting |
Werkelijk |
Saldo |
|---|---|---|---|---|---|
2024 |
2025 |
2025 |
2025 |
||
Baten |
12.090 |
12.079 |
13.400 |
1.322 |
|
7.1 |
Volksgezondheid |
122 |
208 |
205 |
-3 |
7.2 |
Riolering |
6.591 |
6.474 |
6.582 |
108 |
7.3 |
Afval |
4.595 |
4.504 |
4.917 |
413 |
7.4 |
Milieubeheer |
470 |
519 |
1.274 |
755 |
7.5 |
Begraafplaatsen en crematoria |
312 |
373 |
423 |
49 |
Belangrijkste afwijkingen: |
|||||
7.2 |
Riolering |
Opbrengst rioolheffing: voordeel € 106.000 |
|||
We realiseerden een hogere opbrengst door met name een hoger waterverbruik bij woningen. Incidenteel voordeel. |
|||||
7.3 |
Afval |
Afvalstoffenheffing: voordeel € 389.000 |
|||
Jaarlijks stijgen de lasten binnen de dienstverleningsovereenkomst Afval met Circulus en dekken we deze met de bij de begroting vastgestelde tarieven afvalstoffenheffing. Bij de begroting van 2025 zijn deze hogere lasten en baten niet verwerkt. De verschillen bij de jaarrekening wijken naar verhouding daarom nu meer af. Per saldo is de afwijking binnen het taakveld nihil. Per saldo nihil binnen het taakveld. Incidenteel voordeel. |
|||||
7.4 |
Milieubeheer |
CDOKE subsidie: voordeel € 769.000 |
|||
Wij konden in 2025 meer lasten ten laste van de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) brengen dan begroot. Grotendeels structureel voordeel, bij de Bestuursrapportage 2026 komen wij met een voorstel voor een begrotingswijziging. |
|||||
7.5 |
Begraafplaatsen en crematoria |
Leges begraafplaatsen: voordeel € 49.000 |
|||
Deze begrotingspost wordt gevuld op basis van ervaringcijfers. Het afgelopen jaar zijn er naar verhouding meer vragen geweest naar begraven dan de voorgaande jaren. Incidenteel voordeel. |
|||||
Lasten |
14.319 |
14.786 |
15.145 |
-358 |
|
7.1 |
Volksgezondheid |
1.456 |
1.683 |
1.610 |
72 |
7.2 |
Riolering |
5.181 |
5.014 |
5.207 |
-194 |
7.3 |
Afval |
3.688 |
3.619 |
4.069 |
-450 |
7.4 |
Milieubeheer |
1.589 |
2.145 |
2.119 |
26 |
7.5 |
Begraafplaatsen en crematoria |
452 |
511 |
491 |
20 |
Kapitaallasten |
882 |
962 |
880 |
82 |
|
Loonkosten |
1.071 |
853 |
767 |
86 |
|
Belangrijkste afwijkingen: |
|||||
7.1 |
Volksgezondheid |
Jeugdgezondheidszorg: voordeel € 28.000 |
|||
Er is een voordeel van € 28.000 op jeugdgezondheidszorg. Sommige activiteiten sluiten aan bij de doelen van de IZA‑uitkering van het Rijk. Daarom is hiervoor eenmalig IZA‑geld gebruikt. Dit leidt tot een incidenteel voordeel. |
|||||
7.2 |
Riolering |
Riol.in GRP, kosten onderzoek: nadeel € 75.000 |
|||
In 2025 maakten wij extra kosten voor rioolreiniging en inspecties, advies en studies en voorlichting voor klimaatadaptatie. Incidenteel nadeel. |
|||||
7.2 |
Riolering |
Riol. In GRP, drukrioolunits en rioolgemalen: nadeel € 130.000 |
|||
Na controle en onderhoud van de units en gemalen hebben we meer pompen en diverse materialen moeten vervangen. En hebben meer overige diverse werkzaamheden moeten uitvoeren. Incidenteel nadeel. |
|||||
7.2 |
Riolering |
2025 Opstellen nieuw GRP: voordeel € 30.000 |
|||
In 2025 is een start gemaakt met het opstellen van een nieuw GRP in de vorm van een watertakenplan. Door personele wisselingen en complexiteit van de opdracht is meer tijd benodigd. Het project loopt door in 2026. Wij stellen voor dit budget over te hevelen naar 2026. Incidenteel voordeel. |
|||||
7.3 |
Afval |
Huishoudelijk afval: nadeel € 424.000 |
|||
Jaarlijks stijgen de lasten binnen de dienstverleningsovereenkomst Afval met Circulus en dekken we deze met de bij de begroting vastgestelde tarieven afvalstoffenheffing. Bij de begroting van 2025 zijn deze hogere lasten en baten niet verwerkt. De verschillen bij de jaarrekening wijken naar verhouding daarom nu meer af. Per saldo is de afwijking binnen het taakveld nihil. Per saldo nihil binnen het taakveld. Incidenteel nadeel. |
|||||
7.4 |
Milieubeheer |
CDOKE subsidie: voordeel € 167.000 |
|||
De binnen de SISA verantwoording gerealiseerde uren voor CDOKE worden gepresenteerd onder de personeelslasten. Een incidenteel voordeel op dit taakveld, een incidenteel nadeel binnen de loonsom, per saldo nihil. Bij de Bestuursrapportage 2026 komen wij met een voorstel voor een begrotingswijziging. |
|||||
7.4 |
Milieubeheer |
Subsidieregeling sterk maken voor zon op dak: voordeel € 31.000 |
|||
We hebben in 2025 weinig subsidieaanvragen ontvangen. Het knelpunt van netcongestie en het stoppen van de salderingsregeling hangt hiermee samen. Incidenteel voordeel. |
|||||
7.4 |
Milieubeheer |
ODA: nadeel € 242.000 |
|||
De realisatie is veel hoger dan de oorspronkelijke begroting. Met name binnen Toezicht en Handhaving en Specialistische Adviezen zijn de kosten hoger uitgevallen dan begroot. De realisatie van adviezen is grotendeels afhankelijk van de door de gemeente ingediende adviesaanvragen. Verder zijn er een aantal langer lopende handhavingszaken en is er veel werk bij 2 zeer grote voormalige provinciale bedrijven. Het aantal kleinere handhavingszaken steeg ook. |
|||||
7.4 |
Milieubeheer |
Verlenging coordinatie energiecoaches: voordeel € 30.000 |
|||
Deze kosten zijn gedekt uit de CDOKE gelden. Structureel voordeel dat wij hebben verwerkt in de Begroting 2026. |
|||||
7.4 |
Milieubeheer |
Duurzaamheid: voordeel € 42.000 |
|||
De werkelijke lasten zijn lager uitgevallen omdat kosten die voorheen op dit budget ten laste werden gelegd, in 2025 gedekt zijn uit de CDOKE gelden. Structureel voordeel dat wij hebben verwerkt in de Begroting 2026. |
|||||
Totaal programma 7 |
-2.229 |
-2.708 |
-1.744 |
964 |
|