1. Inleiding en beslispunten

Inleiding

Met de jaarstukken 2021 kijken we terug op een bewogen jaar. Een jaar dat wereldwijd in het teken stond van corona. Begin 2021 kwamen de eerste vaccinaties op de markt. In de zomer van 2021 leken we ons oude leventje weer (deels) op te kunnen pakken. En konden we elkaar weer meer ontmoeten. Maar in het najaar van 2021 kwamen er nieuwe varianten van het coronavirus op en werden de coronamaatregelen weer strenger. Op het moment van opstellen van deze jaarrekening, voorjaar 2022, lijkt het coronavirus grotendeels achter ons te liggen. Maar zitten we opnieuw in een onzekere en turbulente tijd. De oorlog in Oekraïne is van grote invloed op de wereld en zorgt voor veel ellende onder de Oekraïense bevolking.

 

In 2021 richtten we ons als gemeente, net als in 2020, voor een groot deel op het coronavirus en de gevolgen daarvan op onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Met hulp van diverse landelijke en lokale maatregelen en geld van het Rijk zorgden we er zoveel mogelijk voor dat we hielpen waar dat nodig was. Het Rijk compenseerde ons financieel in 2021 voor de gevolgen van het coronavirus. Om een indruk te geven wat we deden nemen we een afzonderlijk hoofdstuk in deze jaarstukken op:  ‘Corona effecten op jaarrekening en jaarverslag’.

 

Ook in 2021 voerden we activiteiten uit ons collegeprogramma ‘Dichtbij, duurzaam, doen: Lochem Inspireert!’ uit. Maar ook kansen buiten dit programma pakten we op. Samen met en voor onze inwoners, ondernemers, diverse verenigingen en instellingen. Hieronder geven wij een indruk van deze activiteiten. 
We zorgden voor goed verlopen verkiezingen van de Tweede Kamer. We startten met de bouw van de nieuwe brandweerkazerne in Almen en maakten een start met de herbestemming van de huidige brandweerkazerne in Almen. De rotonde op het kruispunt N346 – Almenseweg is aangelegd en wij droegen daar financieel aan bij. We stelden het Lochems Ondernemers Fonds (LOF) in, waarmee 15 initiatieven van collectieven van ondernemers financieel mogelijk werden. We vroegen met succes, in samenwerking met schoolbesturen, subsidie aan om de ventilatie in de schoolgebouwen van het Staring College en basisschool St. Josephschool te verbeteren. De trekkenwand van Schouwburg Lochem is vervangen. We ondersteunden maatschappelijke organisaties bij de coronamaatregelen en stelden samen het plan ‘Een gezond cultureel speelveld’ op. We voerden meerdere thema’s van de preventienota uit en we deden ervaring op met het werken volgens de Wet Inburgering. We stelden het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 en het Uitvoeringsprogramma Klimaat en Energie 2021-2023 vast. Ten slotte pasten we de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) toe op de zoekgebieden voor woningbouw.

Resultaat 2021

We realiseerden een voordelig saldo in 2021
Ons resultaat is € 3,8 miljoen voordeliger dan we begrootten. Dit komt met name door:

  • Algemene uitkering inclusief coronagelden € 1,3 miljoen
  • Overheveling van restant budgetten van 2021 naar 2022 (netto) € 1,0 miljoen
  • Diverse overige voordelen binnen de programma's € 1,5 miljoen

 

Dit resultaat past binnen het landelijk beeld. 

 

In onderstaand schema geven we een overzicht van de belangrijkste afwijkingen die zorgen voor het positieve jaarrekeningresultaat van € 5,5 miljoen.

Toelichting belangrijkste afwijkingen op de budgetten 2021 (x € 1.000):
Verkoop restgronden 134 voordeel
Opheffen onbewaakte spoorwegovergangen 620 voordeel
Grondexploitaties  -637 nadeel
Compensatie Maatschappelijke voorzieningen 122 voordeel
Kinderopvang SMI -105 nadeel
BUIG 385 voordeel
WSW 102 voordeel
Liquidatie Delta 321 voordeel
Wrv wonen 220 voordeel
Vraagafhankelijk vervoer 262 voordeel
Jeugdhulp ZIN -468 nadeel
Actie transformatie kindermishandeling 124 voordeel
Vergoeding PMD 124 voordeel
Huishoudelijk afval 224 voordeel
Bestemmingsplannen -116 nadeel
Voorbereiden omgevingswet 261 voordeel
Algemene uitkering gemeentefonds 1.302 voordeel
Mutaties reserves -1.689 nadeel
Overige voor- en nadelen 4.283 voordeel
Jaarrekeningresultaat 2021 5.469 voordeel

 

- = nadeel, bedragen x € 1.000
Werkelijk Begroting Werkelijk Saldo
na wijziging
2020 2021 2021 2021
BATEN
0 - Bestuur en ondersteuning 610 426 2.837 2.411
1 - Veiligheid 73 253 406 153
2 - Verkeer, vervoer en waterstaat 494 1.696 548 -1.148
3 - Economie 4.841 2.227 1.271 -956
4 - Onderwijs 236 289 906 617
5 - Sport,Cultuur en Recreatie 769 879 978 99
6 - Sociaal domein 13.545 9.622 9.704 82
7 - Volksgezondheid en Millieu 10.393 11.246 11.515 269
8 - Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 1.330 2.554 2.183 -371
Totaal baten programma’s 32.292 29.191 30.347 1.156
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
Algemene uitkeringen 51.756 53.442 54.744 1.302
Lokale heffingen 7.745 7.880 7.952 72
Treasury 656 792 782 -10
Overige baten en lasten -508 -768 -484 284
Totaal algemene dekkingsmiddelen 59.648 61.346 62.994 1.648
TOTAAL BATEN 91.940 90.537 93.341 2.804
LASTEN
0 - Bestuur en ondersteuning 2.176 2.777 4.839 -2.063
1 - Veiligheid 2.833 3.170 3.222 -52
2 - Verkeer, vervoer en waterstaat 4.502 7.537 5.337 2.200
3 - Economie 1.318 2.025 1.521 505
4 - Onderwijs 2.536 2.610 3.301 -691
5 - Sport,Cultuur en Recreatie 6.781 8.787 8.566 222
6 - Sociaal domein 40.439 38.601 36.838 1.763
7 - Volksgezondheid en Millieu 11.375 12.700 12.279 421
8 - Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 3.129 4.970 4.536 434
Totaal lasten programma’s 75.088 83.177 80.439 2.738
Overhead 9.763 9.881 9.985 -105
Heffing VPB - - - -
Onvoorzien - 5 - 5
Begrotingssaldo - 1.716 - 1.716
TOTAAL LASTEN 84.851 94.779 90.425 4.354
TOTAAL SALDO VAN BATEN EN LASTEN 7.089 -4.242 2.916 7.158
Mutaties reserves 473 4.242 2.553 -1.689
GEREALISEERDE RESULTAAT 7.563 0 5.469 5.469

Beslispunten

Het voordelig saldo van de jaarrekening voegen wij toe aan de reserves
Het jaarrekeningresultaat 2021 komt uit op een voordeel van € 5.469.000. De voorschriften bepalen dat de bestemming van het saldo plaats vindt nadat de jaarrekening is vastgesteld. Het is gebruikelijk dat  wij voorstellen het voordelige saldo toe te voegen aan de algemene reserve. In 2021 is een deel van het voordelige saldo ook ontstaan door corona en de afvalstoffenheffing. Wij stellen daarom voor om een bedrag van € 465.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve corona. Dit betreft de ontvangen rijksbijdrage corona-crisis gemeentefonds september- en decembercirculaire 2021. Daarnaast stellen we voor een bedrag van € 403.000 toe te voegen aan de reserve afvalstoffenheffing (minder kosten DVO, meeropbrengst afvalstoffenheffing en vergoeding PMD 2021). De resultaatbestemming komt terug als afzonderlijk beslispunt.

 

Een aantal budgetten die niet zijn besteed in 2021 nemen we mee naar 2022
Jaarlijks nemen we bij de jaarrekening een overzicht op van budgetten die we voorstellen door te schuiven naar het volgende jaar. Dit betreffen activiteiten die we oppakken of die doorlopen in het volgende jaar. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met personele capaciteitsproblemen of waar de uitvoering vertraging opliep. In 2020 zijn de overhevelingscriteria aangescherpt. Bij de beoordeling van de jaarrekening constateerden wij voorstellen die vaker dan één keer worden overgeheveld .Wij stellen aan de raad voor om bij enkele overhevelingsvoorstellen af te wijken van de criteria. Hierover informeerden we de gemeenteraad via een memo op 15 maart 2022. Ook in de toekomst kan er sprake zijn van soortgelijke afwegingen. Wij beogen u deze eerder in het proces voor te leggen. De jaarlijkse bestuursrapportage in het najaar is daar de geëigende plek voor. Op die manier besluit u hier als gemeenteraad vooraf over.
De in 2022 beschikbaar te stellen budgetten bedragen in totaal € 2.207.000. Wij stellen de volgende dekking voor:
-    Bijdragen van derden en grondexploitatie Aalsvoort West € 1.179.000
-    Bestemmingsreserve wonen € 11.000
-    Bestemmingsreserve corona € 39.000
-    Algemene reserve € 978.000. 
De overheveling komt terug als afzonderlijk beslispunt. 
In bijlage 1 geven wij een specificatie met toelichting van de over te hevelen budgetten. 

 

Het jaarverslag Informatiebeveiliging 2021 ligt onder geheimhouding ter inzage voor de gemeenteraad
We stelden het jaarverslag Informatiebeveiliging 2021 in het college vast. Dit jaarverslag ligt onder geheimhouding ter inzage voor de raad. Die geheimhouding is op advies van de Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten (IBD).
In het jaarverslag Informatiebeveiliging 2021 staat waar onze informatiebeveiliging goed en minder goed geregeld is. Deze informatie kan in handen van derden de gemeente kwetsbaar maken voor informatiebeveiligingsincidenten (hacks, malware en andere digitale aanvallen). De gemeenteraad moet de opgelegde geheimhouding in zijn eerstvolgende vergadering bekrachtigen. Dit staat in artikel 25 lid 3 van de Gemeentewet. Het jaarverslag ligt onder geheimhouding ter inzage voor de gemeenteraad bij onze Informatiemanager/CISO.

 

De raad stelt de jaarstukken vast aan de hand van beslispunten
De vastgestelde jaarrekening met controleverklaring van de accountant leveren wij vóór 15 juli van het jaar volgend op het betreffende jaar bij de provincie aan. Daarmee voldoen wij aan één van de voorwaarden om onder het repressief toezicht te blijven vallen.

 

Het college stelt voor in te stemmen met:

Beslispunt 1:    

Het vaststellen van de gemeentelijke jaarstukken 2021, bestaande uit het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en de jaarrekening (balans, overzicht baten en lasten en overzicht specifieke uitkeringen).

Beslispunt 2:    

Het voordelig saldo van € 5.469.000 toevoegen aan 
a.    de algemene reserve voor een bedrag van € 4.601.000;
b.    de reserve corona voor een bedrag van € 465.000;
c.    de reserve afvalstoffenheffing voor een bedrag van € 403.000.

Beslispunt 3:    

Het beschikbaar stellen van exploitatiebudgetten, die overgeheveld worden naar 2022, voor een bedrag van € 2.207.000 met als dekking
a.    bijdragen van derden en grondexploitatie Aalsvoort West voor een bedrag van € 1.179.000;
b.    de reserve wonen voor een bedrag van € 11.000;
c.    de reserve corona voor een bedrag van € 39.000;
d.    de algemene reserve voor een bedrag van € 978.000.
 
Beslispunt 4:    

Het afsluiten van kredieten waarvan de activiteiten zijn afgerond.
In bijlage 2 lichten wij de kredieten toe. De af te sluiten kredieten zijn in dit overzicht vet gedrukt.

Beslispunt 5:    

Bekrachtig de geheimhouding op het ‘GEHEIM_Jaarverslag Informatiebeveiliging 2021.pdf’.